Wyrok NSA z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. I OSK 1640/22
Nieruchomość wywłaszczona nie podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, nawet jeśli na nieruchomości nie powstały obiekty budowlane. Wystarczające jest, że nieruchomość była użytkowana zgodnie z przeznaczeniem wywłaszczającym, na przykład jako poligon wojskowy.
W sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na cele drogowe, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według stanu i wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania, z uwzględnieniem specyficznych przepisów wynikających z ustawy o szczególnych
Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, co podkreśla materialnoprawny charakter roszczenia o odszkodowanie oraz wskazuje na jego bezpośrednie powiązanie z własnością nieruchomości.
Zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności stosuje dwie kategorie kryteriów do określenia zwolnienia z opłat: kryterium podmiotowe, odnoszące się do osób fizycznych lub ich spadkobierców oraz kryterium przedmiotowe, obejmujące trzy alternatywne formy: jednorazowe wniesienie opłaty za cały okres użytkowania
Zgodnie z art. 12 ust. 4g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na rzecz inwestycji drogowej może być wypłacone częściowo przed ostatecznością decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w sytuacji, gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.