Wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. II OSK 1909/21
Włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi możliwości ochrony swoich praw narusza art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Wpis do rejestru zabytków historycznego zespołu budowlanego jest uzasadniony, jeśli obiekty te zachowują cechy architektoniczne i przestrzenne świadczące o ich autentycznym charakterze i zabytkowej wartości, nawet pomimo dokonanych przekształceń. Stan techniczny obiektu nie wyklucza jego wartości zabytkowej, o ile nie doszło do całkowitego pozbawienia tej wartości. Organ ochrony zabytków, jako wyspecjalizowany
Decyzja o odmowie wydania pozwolenia na wywóz zabytku za granicę ze względu na jego szczególną wartość dla dziedzictwa kulturowego jest zgodna z przepisami prawa krajowego oraz unijnego i nie narusza konstytucyjnego prawa własności, o ile opiera się na przesłance o istotnej wartości kulturowej danego dobra oraz jest zawarta w prawomocnym wyroku sądowym, potwierdzającym ten status zabytku.