Orzeczenie
Uchwała Składu 7 Sędziów SN z dnia 12 kwietnia 1995 r., sygn. I KZP 2/95
Sprawca wypadku odpowiadający za występek z art. 145 (§ 1 lub § 2 ewentualnie w związku z § 3) k.k., ponosi także w razie nieudzielenia pomocy ofierze wypadku w warunkach określonych w art. 164 k.k. odpowiedzialność za pozostające w zbiegu realnym przestępstwo z art. 164 § 1 k.k.
Sąd Najwyższy w sprawie Adama K., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 2 k.p.k. przez skład zwykły Sądu Najwyższego, postanowieniem z dnia 12 stycznia 1995 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:
Czy przedmiotem przestępstwa określonego w art. 164 § 1 k.k. może być sprawca wypadku drogowego, a jeśli tak to od jakich szczególnych okoliczności jest to zależne, czy też nieudzielenie pomocy ofierze przez takiego sprawcę traktować należy jako czyn współukarany?
uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.
Uzasadnienie
I. Na wstępie ustalić należy, czy zachowanie się sprawcy, opisane w pytaniu prawnym przekazanym powiększonemu składowi Sądu Najwyższego, to jest spowodowanie wypadku drogowego, a następnie ucieczka z jego miejsca bez udzielenia pomocy ofierze, stanowi jeden czyn czy dwa odrębne czyny.
W nauce prawa karnego przyjmuje się dwojakiego rodzaju kryteria, których spełnienie decyduje o zaistnieniu jedności czynu, a mianowicie:
1) kryterium subiektywne (nastawienie sprawcy, zmierzające do osiągnięcia jednego celu).
2) kryterium obiektywne (w szczególności zwartość miejscowa i czasowa ocenianego wydarzenia).
Kryterium pierwsze, czyli jedność celu działania sprawcy, nie jest w omawianym wypadku spełnione. W pierwszym stadium ocenianego zdarzenia (spowodowanie wypadku) cel sprawcy jest z punktu widzenia prawnokarnego neutralny, albowiem sprawca dąży do osiągnięcia określonego punktu geograficznego, a jedynie na skutek lekkomyślności lub niedbalstwa dochodzi do tzw. zboczenia działania, w którego wyniku następuje wypadek drogowy. W drugim fragmencie zdarzenia celem sprawcy jest oddalanie się z miejsca wypadku, najczęściej po to, aby uniknąć odpowiedzialności za jego spowodowanie, z czym może łączyć się brak zamiaru udzielenia pomocy ofierze wypadku i godzenie się z tym, że pozostawia się ją w sytuacji bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Tak więc występuje zasadnicza różnica w nastawieniu psychicznym sprawcy do poszczególnych fragmentów zdarzenia, wyrażająca się co wymaga szczególnego podkreślenia w różnych postaciach winy. Zgodzić się należy z poglądami (por. np. A. Zoll: Odpowiedzialność karna kierowcy za spowodowanie wypadku i nieudzielenie pomocy jego ofierze, WPP 1969, nr 1-3, s. 18) iż już sam ten fakt przesądza, że w analizowanym przypadku mamy do czynienia z wielością czynów, gdyż wprawdzie spełnienie kryterium subiektywnego nie jest warunkiem wystarczającym, ale jest warunkiem koniecznym jedności czynu.
-
keyboard_arrow_right
-
keyboard_arrow_right
-
keyboard_arrow_right
-
keyboard_arrow_right