Orzeczenie
Wyrok SN z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. II NSNc 6/23
Zgodnie z treścią art. 379 pkt 3 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że dla powstania nieważności postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej konieczne jest istnienie uprzedniego prawomocnego orzeczenia tożsamego co do stron, przedmiotu oraz podstawy faktycznej i prawnej sporu. Nie można zapominać, że art. 379 pkt 3 k.p.c. pełni istotną rolę gwarancyjną w toku procesu cywilnego. Wyraża on bowiem ogólną i fundamentalną dyrektywę, iż ta sama podmiotowo-przedmiotowa sprawa może być osądzona wyłącznie jeden raz. Sytuacje, w których dochodzi do podwójnego rozstrzygnięcia tego samego roszczenia nie dają się także, w sposób oczywisty, pogodzić z zasadą demokratycznego państwa prawa.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Leszek Bosek
Elżbieta Mazur-Orlik (ławnik Sądu Najwyższego)
w sprawie z powództwa Gminy W. przeciwko D. Ł. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 26 stycznia 2023 r. skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 17 października 2018 r., sygn. VIII C 1115/17:
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu do ponownego rozpoznania;
2. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną.
Uzasadnienie
Pismem z 12 marca 2021 r. Prokurator Generalny wywiódł skargę nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 17 października 2018 r., VIII C 1115/17, wydanego w sprawie z powództwa Gminy W. przeciwko D. Ł., o zapłatę.
Powyższy prawomocny wyrok został zaskarżony w całości – na podstawie art. 89 § 1 i § 2 i art. 115 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm.; dalej: „ustawa o SN”), z uwagi nakonieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej zaskarżenie tego orzeczenia jest konieczne albowiem w wyniku wydania wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu VIII Wydział Cywilny z17października 2018 r., VIII C 1115/17, doszło do naruszenia zasad legalizmu, praworządności i sprawiedliwości proceduralnej wynikających z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 486 ze zm.), coskutkowało dwukrotnym zasądzeniem wobec D. Ł. tej samej należności.