Aktualność
Kodeks pracy 2023 - urlop opiekuńczy na osoby bliskie pracownikowi
Nowelizacja Kodeksu pracy, przewidziana w ramach wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów, wprowadziła od 26 kwietnia 2023 r. bezpłatny urlop opiekuńczy w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie:
- będącej członkiem rodziny (ustawodawca zalicza do nich: syna, córkę, matkę, ojca, małżonka) lub
- zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym (np. osobie, z którą pracownik pozostaje w związku partnerskim),
która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych (art. 1731 Kodeksu pracy).
Urlop ten przysługuje w wymiarze 5 dni w ciągu roku kalendarzowego. Pracownik może go wykorzystać jednorazowo albo w częściach. Oznacza to, że 5-dniowy maksymalny wymiar urlopu opiekuńczego jest wymiarem sztywnym, należnym na dany rok kalendarzowy.
Przepisy nic nie mówią o możliwości przenoszenia urlopu opiekuńczego czy tym samym jego kumulowania w kolejnych latach - w sytuacji gdy pracownik wcześniej nie będzie korzystał z takiego urlopu, nawet w przypadku gdy istniały ku temu obiektywne przesłanki.
Uwzględniając powyższe, należy przyjąć, że uprawnienie do urlopu opiekuńczego w wymiarze 5 dni w danym roku kalendarzowym wygasa wraz z końcem danego roku, a powstaje ponownie z dniem 1 stycznia kolejnego roku kalendarzowego.
Ponadto ten nowy rodzaj urlopu jest wliczany do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Za czas urlopu opiekuńczego pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie.
Urlopu opiekuńczego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, na podstawie złożonego, w postaci papierowej lub elektronicznej (w terminie nie krótszym niż 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu), wniosku pracownika. Tym samym 5 dni urlopu opiekuńczego będzie przysługiwało pracownikowi, który pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy po 8 godzin każdego dnia, na część etatu, jak również pracownikowi pracującemu w systemie równoważnym - gdzie każdy dzień urlopu opiekuńczego może odpowiadać różnej liczbie godzin pracy. Taki wniosek powinien wskazywać:
- imię i nazwisko osoby, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych,
- przyczynę konieczności zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia przez pracownika osobie bliskiej oraz
- w przypadku członka rodziny - stopień pokrewieństwa z pracownikiem lub w przypadku osoby niebędącej członkiem rodziny - adres zamieszkania tej osoby (adres zamieszkania powinien być podawany w celu potwierdzenia, że osoba niebędąca członkiem rodziny zamieszkuje z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym).
Wniosek o urlop opiekuńczy nie powinien natomiast zawierać szczegółowych informacji o stanie zdrowia osoby, której pracownik zapewnia osobistą opiekę, a jedynie przyczynę konieczności zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia przez pracownika. Nie należy także wymagać od pracownika przedkładania zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia osoby, nad którą ma być sprawowana opieka.
Do pracownika korzystającego z urlopu opiekuńczego mają zastosowanie odpowiednio przepisy o ochronie stosunku pracy (art. 177 § 1, 11, 4 i 41 Kodeksu pracy) oraz gwarancji powrotu do pracy po urlopach związanych z rodzicielstwem (art. 1864 Kodeksu pracy), a także o elastycznej organizacji pracy (art. 1881 Kodeksu pracy).
Przykładowy wzór wniosku o udzielenie urlopu opiekuńczego
Wrocław, 4 września 2023 r.
Jan Kowalski
ul. Dokerska 1
54-142 Wrocław
Zdzisław Zalewski
Pracodawca
Działając na podstawie art. 1731 Kodeksu pracy wnoszę o udzielenie w dniach 6-8 września 2023 r. trzech dni urlopu opiekuńczego w celu zapewnienia osobistej opieki na rzecz matki - Ewy Kowalskiej.
Konieczność zapewnienia osobistej opieki związana jest z potrzebą zrealizowania w dniach 6-8 września 2023 r. licznych badań lekarskich w placówkach medycznych położonych na terenach różnych miejscowości, a stan zdrowia matki uniemożliwia udanie się na przedmiotowe badania samodzielnie.
Jednocześnie informuję, iż badania nie mogą być zrealizowane poza godzinami przypadającymi w ramach czasu pracy.
Jan Kowalski
Mariusz Pigulski
Artykuł pochodzi z publikacji Monitora Prawa Pracy i Ubezpieczeń Nr 5: "Urlopy wypoczynkowe i bezpłatne - udzielanie i rozliczanie po zmianach przepisów" >>
-
keyboard_arrow_right
-
keyboard_arrow_right
-
keyboard_arrow_right
-
keyboard_arrow_right
-
keyboard_arrow_right