Artykuł
Umowa o dzieło w praktyce sądu gospodarczego
Umowa o dzieło dość często występuje w obrocie gospodarczym. Istota tego węzła obligacyjnego oraz związane z jego zawiązaniem walory formalne i praktyczne powodują, że przedsiębiorcy nierzadko opierają swoje relacje właśnie o ten stosunek. Konsekwencją tej popularności jest między innymi okoliczność częstej analizy umowy o dzieło przez sądy, przed którymi przedsiębiorcy toczą czasem swój spór.
Poniżej zaprezentowano trzy przykładowe sprawy rozpoznawane przez sąd gospodarczy, w ramach których analizowano i rozstrzygano zagadnienia związane z konstrukcją umowy o dzieło (i nie tylko). Autor artykułu był sędzią orzekającym w tych sprawach w sądzie I instancji. Zapadłe tu rozstrzygnięcia utrzymały się w całości: w pierwszym przypadku żadna ze stron nie wniosła apelacji, a w drugim i trzecim złożone apelacje stron przegrywających proces w tej instancji zostały oddalone. Dane stron i osób wzmiankowanych w poszczególnych postępowaniach zostały zmienione w sposób uniemożliwiający ich identyfikację.
Sprawa pierwsza
Zakres roszczenia i stanowiska stron
Pozwem z 25 października 2007 r. X (osoba fizyczna) wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od Y spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwoty 28 150,49 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej od daty wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu powód stwierdził, że na rzecz pozwanej wykonywał usługi dekoracji okien. Wskutek błędów architektów wnętrz, działających na rzecz pozwanej, powód musiał dokonywać przeróbek, co przedłużyło termin realizacji prac. Niemniej całość prac została wykonana prawidłowo i powód wystawił z tego tytułu faktury na kwotę 16 431,51 zł i 25 736,98 zł. Pozwana uregulowała jedynie kwotę 14 000 zł, która została wpłacona tytułem zaliczki. W pozostałej części pozwana odmawiała zapłaty i składała niezasadne reklamacje. Taka też jej postawa uzasadniała w konsekwencji przedmiotowy pozew o zapłatę pozostałej do uregulowania kwoty 28 150,49 zł. 19 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy w ... wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym uwzględnił zgłoszone powództwo. Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone przez pozwaną, która w złożonym od niego sprzeciwie 7 grudnia 2007 r. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, pozwana przyznała fakt nawiązanej współpracy z powodem. Niemniej uwydatniła, że w toku realizacji usług powód dopuścił się wielu uchybień, co spowodowało liczne wady w wykonanym dziele. Mimo składanych reklamacji powód nie usunął stwierdzonych wad, co w konsekwencji uzasadniało odstąpienie od umowy i żądanie zwrotu uiszczonej uprzednio kwoty w zakresie, w jakim przekraczała ona wartość uznanych prac. Powyższe stanowiska zostały następnie podtrzymane przez strony w dalszym toku postępowania, zarówno w składanych pismach procesowych, jak i na rozprawie przed sądem.