Akt prawny
Alerty
Zarządzenie nr 23/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku
z dnia 17 czerwca 2013r.
w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Opalenie”
Na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm. [2] ) ) zarządza się, co następuje:
§ 1. Uznaje się za rezerwat przyrody pod nazwą "Opalenie", zwany dalej "rezerwatem", obszar o powierzchni 8,61 ha, położony w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew.
§ 2. 1. W skład rezerwatu wchodzą następujące grunty Skarbu Państwa:
1) obszar o powierzchni 8,19 ha obejmujący tereny leśne będące w zarządzie Nadleśnictwa Starogard;
2) fragment cieku Młyńska Struga o powierzchni 0,42 ha będący w zarządzie Marszałka Województwa Pomorskiego.
2. Wykaz gruntów wchodzących w skład rezerwatu, w tym: wydzieleń leśnych Nadleśnictwa Starogard, obrębu Pelplin [3] ) oraz działek ewidencyjnych gminy Gniew, obrębu Rakowiec, zawiera załącznik nr 1 do zarządzenia.
§ 3. 1. Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie fragmentu grądu subkontynentalnego
Tilio-Carpinetum, stanowiska cennych gatunków roślin, w szczególności groszku wielkoprzylistkowego Lathyrus pisiformis .
2. Określa się:
1) rodzaj rezerwatu: leśny L;
2) typ: leśny i borowy EL, podtyp: lasów nizinnych lni - ze względu na główny typ ekosystemu;
3) typ: fitocenotyczny PFi, podtyp: zbiorowisk leśnych zl - ze względu na dominujący przedmiot ochrony.
3. 1) Przebieg granicy rezerwatu przedstawiono na mapie Nadleśnictwa Starogard obrębu Pelplin,
wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r. stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia oraz na mapie ewidencyjnej gminy Gniew obrębu Rakowiec stanowiącej załącznik nr 3 do zarządzenia;
2) wykaz współrzędnych punktów załamania granicy rezerwatu wykonanych w układzie współrzędnych PUWG 1992 przedstawia załącznik nr 4 do zarządzenia.
§ 4. Nadzór nad rezerwatem przyrody sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku.
§ 5. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego.
Załączniki do Zarządzenia Nr 23/2013
Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku
z dnia 17 czerwca 2013 r.
Załącznik nr 1
Wykaz gruntów wchodzących w skład rezerwatu.
Lp. | Nadleśnictwo Starogard, | Gmina Gniew, Obręb Rakowiec | Rodzaj użytku | Powierzchnia | Własność/ zarząd | |||||||
Oddział | Pododdział | Powierzchnia | Nr działki ewidencyjnej | |||||||||
1. | 231 | k | 0,35 | 231/4 część południowo-zachodnia | Ls | 0,35 | Skarb | |||||
2. | 231 | l | 0,98 | 231/3 | Ls | 0,98 | ||||||
3. | 232 | n | 1,23 | 232/4 | Ls | 1,23 | ||||||
4. | 232 | o | 1,11 | 232/3 | Ls | 1,11 | ||||||
5. | 232 | p | 1,54 | 232/3 | Ls | 1,54 | ||||||
6. | 234 | c | 0,72 | 234/4 | Ls | 0,72 | ||||||
7. | 234 | f | 0,57 | 234/4 | Ls | 0,57 | ||||||
8. | 234 | h | 0,86 | 234/3 | Ls | 0,86 | ||||||
9. | 234 | i | 0,83 | 234/3 | Ls | 0,83 | ||||||
10. | - | - | - | 232/5 | Wp | 0,26 | Skarb Państwa/ | |||||
11. | - | - | - | 234/5 | Wp | 0,16 | ||||||
RAZEM | 8,61 |
Załącznik Nr 2
Przebieg granicy rezerwatu na mapie Nadleśnictwa Starogard obrębu Pelplin.
Załącznik Nr 3
Przebieg granicy rezerwatu na mapie ewidencyjnej gminy Gniew obrębu Rakowiec.
Załącznik nr 4
Wykaz współrzędnych punktów załamania granicy rezerwatu wykonanych w układzie współrzędnych PUWG 1992.
Nr punktu | x | y | Nr punktu | x | y | Nr punktu | x | y | Nr punktu | x | y | ||||
1 | 484673,63 | 654057,51 | 26 | 484978,67 | 654140,52 | 51 | 485265,31 | 654227,11 | 76 | 485305,54 | 654103,29 | ||||
2 | 484662,3 | 654085,35 | 27 | 484978,69 | 654140,52 | 52 | 485267,37 | 654226,73 | 77 | 485281,58 | 654098,01 | ||||
3 | 484656,58 | 654099,41 | 28 | 484980,79 | 654140,41 | 53 | 485269,44 | 654226,35 | 78 | 485252,12 | 654091,14 | ||||
4 | 484656,18 | 654100,39 | 29 | 484982,85 | 654140,31 | 54 | 485266,8 | 654212,88 | 79 | 485237,64 | 654089,22 | ||||
5 | 484657,05 | 654101,15 | 30 | 484982,9 | 654140,31 | 55 | 485268,49 | 654212,77 | 80 | 485233,31 | 654088,65 | ||||
6 | 484678,02 | 654120,06 | 31 | 484986,88 | 654140,13 | 56 | 485308,36 | 654210,18 | 81 | 485231,13 | 654088,36 | ||||
7 | 484683,71 | 654125,18 | 32 | 485016,36 | 654138,78 | 57 | 485317,261 | 654205,46 | 82 | 485216,51 | 654086,43 | ||||
8 | 484692,29 | 654130,77 | 33 | 485018,76 | 654139,89 | 58 | 485371,595 | 654176,65 | 83 | 485175,23 | 654082,62 | ||||
9 | 484698,56 | 654134,85 | 34 | 485035,47 | 654147,67 | 59 | 485393,31 | 654165,14 | 84 | 485142,77 | 654078,09 | ||||
10 | 484700,03 | 654136,05 | 35 | 485037,01 | 654148,39 | 60 | 485430,626 | 654182,23 | 85 | 485133,87 | 654077,12 | ||||
11 | 484701,66 | 654137,38 | 36 | 485074,01 | 654195,95 | 61 | 485430,71 | 654182,27 | 86 | 485095,73 | 654072,95 | ||||
12 | 484711,29 | 654136,79 | 37 | 485086,74 | 654212,32 | 62 | 485451,83 | 654191,94 | 87 | 485060,83 | 654066,47 | ||||
13 | 484721,63 | 654136,16 | 38 | 485093,93 | 654215,23 | 63 | 485460,82 | 654200,45 | 88 | 485020,94 | 654062,87 | ||||
14 | 484728,87 | 654135,72 | 39 | 485107,74 | 654220,84 | 64 | 485460,55 | 654198,13 | 89 | 484987,11 | 654059,6 | ||||
15 | 484766,62 | 654133,42 | 40 | 485111,6 | 654222,41 | 65 | 485458,203 | 654177,35 | 90 | 484981,5 | 654058,7 | ||||
16 | 484786,72 | 654136,64 | 41 | 485149,51 | 654228,53 | 66 | 485457,58 | 654171,84 | 91 | 484980,34 | 654058,51 | ||||
17 | 484794,59 | 654137,84 | 42 | 485149,52 | 654228,54 | 67 | 485457,09 | 654168,46 | 92 | 484933,28 | 654050,93 | ||||
18 | 484835,07 | 654144,01 | 43 | 485171,26 | 654231,08 | 68 | 485455,574 | 654158,18 | 93 | 484915,5 | 654044,85 | ||||
19 | 484872,1 | 654143,11 | 44 | 485215,66 | 654236,27 | 69 | 485453,41 | 654143,49 | 94 | 484913,62 | 654044,34 | ||||
20 | 484881,89 | 654142,87 | 45 | 485229,38 | 654233,74 | 70 | 485441,21 | 654115,82 | 95 | 484868,46 | 654032,15 | ||||
21 | 484897,95 | 654142,48 | 46 | 485260,3 | 654228,03 | 71 | 485426,28 | 654114,01 | 96 | 484818,94 | 654023,3 | ||||
22 | 484899,25 | 654142,45 | 47 | 485261,92 | 654227,73 | 72 | 485410,26 | 654112,15 | 97 | 484776,34 | 654015,68 | ||||
23 | 484899,99 | 654142,43 | 48 | 485261,93 | 654227,73 | 73 | 485354,1 | 654105,6 | 98 | 484749,34 | 654008,24 | ||||
24 | 484939,57 | 654141,47 | 49 | 485263,72 | 654227,4 | 74 | 485333,02 | 654105,94 | 99 | 484726,82 | 654001,43 | ||||
25 | 484964,22 | 654140,87 | 50 | 485263,92 | 654227,36 | 75 | 485313,74 | 654104,08 | 100 | 484705,26 | 653993,83 | ||||
101 | 484676,65 | 654050,73 | |||||||||||||
102 | 484673,63 | 654057,51 |
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) uznanie za rezerwat przyrody następuje w formie aktu prawa miejscowego jako zarządzenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Zarządzenie określa nazwę rezerwatu, jego położenie lub przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, cele ochrony oraz rodzaj, typ i podtyp rezerwatu przyrody, a także sprawującego nadzór nad rezerwatem.
Rezerwat "Opalenie" położony jest w województwie pomorskim, powiecie tczewskim, na terenie gminy Gniew, około 3 km na zachód od miejscowości Opalenie, w obrębie Nadwiślańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Rezerwat, o łącznej powierzchni 8,61 ha, obejmuje obszar rezerwatu "Opalenie Dolne" (powierzchnia
1,75 ha) ustanowionego na mocy Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 czerwca 1965 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (MP Nr 35 poz. 200), obszar rezerwatu "Opalenie Górne" (powierzchnia 1,62 ha) uznanego za rezerwat na mocy Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 czerwca 1965 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (MP Nr 34 poz. 194), a także teren położony pomiędzy tymi rezerwatami. Do rezerwatu "Opalenie" włączono również fragment cieku Młyńska Struga , który przepływa przez rezerwat i dzieli jego obszar na część północną i południową.
W skład rezerwatu wchodzą grunty będące własnością Skarbu Państwa: leśne w zarządzie Nadleśnictwa Starogard oraz fragment Młyńskiej Strugi , w stosunku do której prawa właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa Pomorskiego.
Rezerwaty "Opalenie Dolne" i "Opalenie Górne" zostały powołane w celu zachowania "zespołu roślinności leśno-stepowej". Od chwili utworzenia ww. rezerwatów (1965 r.) zaszły dosyć istotne zmiany w szacie roślinnej. Na skutek zwierania pierwotnie luźnego drzewostanu oraz rozwoju bujnego podszytu, najcenniejsze, światłożądne ("stepowe") gatunki roślin utraciły swoje stanowiska wewnątrz rezerwatu, a zachowały się jedynie na jego południowych obrzeżach, w szczególności w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej nr 90. Sytuacja ta dotyczy również najcenniejszego gatunku chronionego w rezerwacie - groszku wielkoprzylistkowego Lathyrus pisiformis . Gatunek ten występuje w Polsce na kilku stanowiskach, z których jedyne w województwie pomorskim - w rezerwacie "Opalenie", zlokalizowane jest na skrajnym północno-zachodnim stanowisku. Populacja ta jest również uznawana za jedną z liczniejszych w Polsce. Groszek występuje wzdłuż południowych granic dotychczasowych rezerwatów "Opalenie Dolne" i "Opalenie Górne" oraz pomiędzy nimi, w znacznej części populacji tuż poza granicą rezerwatu - na styku z pasem drogowym drogi krajowej nr 90. Kondycja groszku jest dobra, jednak ulega on systematycznemu niszczeniu w trakcie niezbędnych prac służących utrzymaniu drogi.
Utworzenie nowego rezerwatu "Opalenie" ma na celu objęcie ochroną najcenniejszych fragmentów grądu subkontynentalnego Tilio-Carpinetum , w którym występują jeszcze wartościowe, ciepłolubne gatunki roślin, a przede wszystkim potencjalnego stanowiska dla całej populacji Latyrus pisiformis . Utrzymanie stanowiska tego gatunku w województwie pomorskim jest uzależnione przede wszystkim od eliminacji dwóch najbardziej istotnych zagrożeń - mechanicznego niszczenia w trakcie prac drogowych oraz nadmiernego zacienienia w zbyt zwartym drzewostanie grądowym. W rezerwacie "Opalenie" niezbędne i pilne będzie przerzedzenie drzew i krzewów w stopniu umożliwiającym rozwój światłożądnych i kserotermicznych gatunków runa, a następnie stopniowe przesadzenie wszystkich osobników groszku rosnących w pasie drogowym do rezerwatu. Częściowo prace powyższe zostały już wykonane - w granicach rezerwatów: "Opalenie Dolne" i "Opalenie Górne", będą one kontynuowane na całym terenie rezerwatu "Opalenie".
Młyńska Struga stanowi integralną część rezerwatu "Opalenie", przepływa przez cały jego obszar oraz kształtuje mikroklimat w dolinie cieku stwarzając odpowiednie warunki dla gatunków o większych wymaganiach wilgotnościowych, a tym samym zwiększając bioróżnorodność rezerwatu.
Utworzenie rezerwatu "Opalenie" jest wypełnieniem postulatów zarządcy terenu - Nadleśnictwa Starogard oraz ustaleń Nadleśnictwa i Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku, a także wskazań zawartych w "Dokumentacji powiększenia i połączenia rezerwatów Opalenie Górne i Opalenie Dolne" (J. Herbich, 2006). Zakres przestrzenny rezerwatu został uzgodniony z Nadleśnictwem Starogard (pismo nr ZG-732-36/12 z dnia 23.07.2012 r.). Pozytywną opinię na temat rezerwatu wyraziła również Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku (pismo nr ZO-732-3-12/12 z dnia 24.07.2012 r.) oraz Marszałek Województwa Pomorskiego (pismo nr DROŚ-PR.7120.2.2012 z dnia 22.08.2012).
Zarządzenie uzyskało pozytywną opinię Regionalnej Rady Ochrony Przyrody w Gdańsku (uchwała z dnia 27.08.2012 r.) oraz zostało uzgodnione z Wojewodą Pomorskim (pismo nr NK.II.0041.21.2012.MM z dnia
22 listopada 2012 r.).
[1] ) Niniejsze zarządzenie poprzedzone było Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 czerwca 1965 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (MP Nr 34, poz. 194) oraz Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 czerwca 1965 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (MP Nr 35, poz. 200).
[2] ) Zmiany ustawy ogłoszone zostały w Dz. U. z 2013 r., poz. 628.
[3] ) Wg Planu Urządzenia Lasu na lata 2010-2019.
[4] ) Numery wydzieleń leśnych wchodzących w skład rezerwatu określono na podstawie Planu Urządzenia Lasu Nadleśnictwa Starogard na lata 2010-2019.