Akt prawny
archiwalny
Wersja archiwalna od 2008-09-26 do 2013-06-10
Wersja archiwalna od 2008-09-26 do 2013-06-10
archiwalny
UCHWAŁA NR 20/2004
Zarządu Narodowego Banku Polskiego
z dnia 22 kwietnia 2004 r.
w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków przez Narodowy Bank Polski
(ostatnia zmiana: DUNBP. z 2008 r., Nr 15, poz. 18) Pokaż wszystkie zmiany
Na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 140, poz. 938, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063, z 2000 r. Nr 53, poz. 648, Nr 62, poz. 718 i Nr 119, poz. 1252, z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 110, poz. 1189, Nr 154, poz. 1784 i 1800, z 2002 r. Nr 126, poz. 1070 i Nr 141, poz. 1178 oraz z 2003 r. Nr 65, poz. 594, Nr 137, poz. 1303, Nr 209, poz. 2035 i Nr 228, poz. 2260) uchwala się, co następuje:
ROZDZIAŁ 1
Przepisy ogólne
§ 1.Użyte w uchwale określenia oznaczają:
1) bank – bank krajowy, instytucja kredytowa, oddział instytucji kredytowej oraz oddział banku zagranicznego – w rozumieniu prawa polskiego uwzględniającego Dyrektywę 2000/12/WE, z wyłączeniem instytucji pieniądza elektronicznego zdefiniowanej w Dyrektywie 2000/46/WE;
1a) formularz danych statycznych – formularz opracowany przez NBP dla celów rejestracji podmiotów ubiegających się o dostęp do usług systemu TARGET2-NBP oraz dla celów rejestracji zmian w zakresie dostarczania takich usług;
1b) jednolita wspólna platforma – infrastruktura techniczna systemu TARGET2, za pośrednictwem której, na tych samych zasadach technicznych, następuje składanie i przetwarzanie wszystkich zleceń płatniczych i otrzymywanie płatności;
1c) system będący komponentem systemu TARGET2 – system rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym (RTGS) prowadzony przez dany bank centralny, stanowiący część systemu TARGET2 (krajowy komponent systemu TARGET2);
2) system SORBNET – system obsługujący rachunki bankowe prowadzone w Centrali Narodowego Banku Polskiego, zwanego dalej „NBP", w którym przeprowadza się rozrachunki międzybankowe w złotych. System SORBNET realizuje krajowe płatności w złotych;
3) [1] system SORBNET-EURO – system rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym (RTGS), obsługujący rachunki, prowadzone w Centrali NBP, w którym przeprowadza się rozrachunki międzybankowe w euro. System SORBNET-EURO realizuje transgraniczne (poprzez TARGET2-NBP) i krajowe płatności w euro;
4) umowa – umowa rachunku bankowego zawarta między bankiem a NBP, w szczególności Umowa o systemie SORBNET, Umowa o systemie SORBNET-EURO oraz Umowa o systemie TARGET2-NBP;
4a) Umowa o systemie SORBNET – umowa rachunku bankowego zawarta między bankiem a NBP w sprawie prowadzenia rachunku bieżącego w systemie SORBNET;
5) Umowa o systemie SORBNET-EURO – Umowa w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunku RTGS w systemie SORBNET-EURO;
5a) Umowa o systemie TARGET2-NBP – umowa w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunku w euro w systemie TARGET2-NBP, zawarta między Narodowym Bankiem Polskim a uczestnikiem systemu TARGET2-NBP;
6) (uchylony);
7) TARGET2 – system rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym (RTGS) dla dokonywania, w pieniądzu banku centralnego, rozrachunku płatności w euro, składający się z krajowych komponentów, prowadzonych przez poszczególne banki centralne UE na jednolitej wspólnej platformie, stosownie do ram prawnych dotyczących systemu TARGET2, w szczególności zgodnie z Wytycznymi Europejskiego Banku Centralnego z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie Transeuropejskiego Zautomatyzowanego Błyskawicznego Systemu Rozrachunku Brutto w Czasie Rzeczywistym („TARGET2”);
8) system TARGET2-NBP – polski system rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym (RTGS), stanowiący krajowy komponent systemu TARGET2, prowadzony przez NBP.
§ 3. 1. NBPotwiera i prowadzi rachunki bieżące banków w złotych:
1) w Centrali NBP w systemie SORBNET dla banków spełniających warunki określone w § 11 ust. 1,
2) w jednostkach organizacyjnych NBP innych niż Centrala NBP dla banków niespełniających warunków, o których mowa w § 11 ust. 1, lub dla banków spełniających te warunki, ale nieubiegających się o otwarcie i prowadzenie rachunku bieżącego w złotych w Centrali NBP.
2. NBP otwiera i prowadzi dla banku jeden rachunek bieżący w złotych, z zastrzeżeniem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2000 r. Nr 9, poz. 131, Nr 86, poz. 958, Nr 122, poz. 1316 i Nr 118, poz. 125, z 2001 r. Nr 154, poz. 1802 oraz z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 217, poz. 2124 i Nr 223, poz. 2218).
§ 4. NBPotwiera i prowadzi rachunki lokat terminowych w złotych w systemie SORBNET dla banków posiadających rachunki bieżące w złotych w tym systemie.
§ 5. NBPotwiera i prowadzi rachunki bankowe w euro:
1) w systemie SORBNET-EURO;
2) w systemie TARGET2-NBP.
§ 6. Szczegółowewarunki otwierania i prowadzenia przez NBP rachunku:
1) bieżącego banku w złotych, o którym mowa w § 3 ust. 1, regulują przepisy uchwały oraz postanowienia umowy;
2) bieżącego banku w złotych, o którym mowa wart. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, regulują przepisy tej ustawy, przepisy uchwały oraz postanowienia umowy;
3) lokat terminowych w złotych regulują przepisy uchwały oraz postanowienia umowy;
4) bankowego w euro w systemie SORBNET-EURO regulują przepisy uchwały oraz postanowienia Umowy o systemie SORBNET-EURO;
5) bankowego w euro w systemie TARGET2-NBP regulują przepisy uchwały oraz postanowienia Umowy o systemie TARGET2-NBP;
6) o którym mowa w § 2 pkt 4, regulują przepisy uchwały, odrębne przepisy, z których wynika otwarcie i prowadzenie rachunku, oraz postanowienia umowy;
7) [4] o którym mowa w § 2 pkt 5, regulują postanowienia umowy, zatwierdzone przez Zarząd NBP.
ROZDZIAŁ 2
Warunki otwierania rachunków banków przez NBP
§ 7. 1. Otwarcierachunku banku następuje na jego pisemny wniosek, złożony w NBP.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, bank załącza następujące dokumenty:
1) akt prawny powołujący go lub dokument stwierdzający jego utworzenie zgodnie z przepisami prawa;
2) statut banku;
3) odpis z Krajowego Rejestru Sądowego lub inny dokument wskazujący osoby uprawnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych w imieniu banku;
4) zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON;
5) opinię prawną wydaną przez bank lub zewnętrznych doradców prawnych, chyba że opinia taka została już wcześniej otrzymana przez NBP w związku z uczestnictwem w systemie SORBNET-EURO;
6) opinię krajową wydaną przez zewnętrznych doradców prawnych uwzględniającą przepisy prawa kraju, w którym bank ma siedzibę, jeżeli jest on podmiotem pochodzącym spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
7) wypełniony formularz danych statycznych, zgodnie ze wzorem wskazanym przez NBP, zamieszczonym na stronie internetowej NBP.
2a. Oddział instytucji kredytowej załącza do wniosku, o którym mowa w ust. 1, także potwierdzenie z Komisji Nadzoru Finansowego, że zgodnie z art. 48l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, Nr 126, poz. 1070, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 60, poz. 535, Nr 65, poz. 594, Nr 228, poz. 2260 i Nr 229, poz. 2276 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 594, Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 121, poz. 1264, Nr 146, poz. 1546 i Nr 173, poz. 1808) oddział ten jest uprawniony do prowadzenia działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2b. Załączenie dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 6, jest wymagane jedynie od banków ubiegających się o uczestnictwo w systemie SORBNET-EURO oraz w systemie TARGET2-NBP.
2b1. Załączenie dokumentu, o którym mowa w ust. 2 pkt 7, jest wymagane jedynie od banków ubiegających się o uczestnictwo bezpośrednie lub pośrednie w systemie TARGET2-NBP.
2c. Wymóg, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie odnosi się do instytucji kredytowych.
3. Dokumenty, o których mowa w ust. 2, mogą być składane w oryginałach, odpisach lub w formie kserokopii. Odpisy i kserokopie nie poświadczone notarialnie podlegają sprawdzeniu przez NBP co do ich zgodności z oryginałem.
4. (uchylony).
§ 8. 1. NBPzobowiązany jest do rozpatrzenia wniosku o otwarcie rachunku w terminie 14 dni od dnia złożenia przez bank w NBP wymaganej dokumentacji, z zastrzeżeniem § 11 ust. 2.
2. Przy rozpatrywaniu wniosku banku, o którym mowa w ust. 1, NBP będzie kierował się zasadami:
a) swobodnego dostępu, co oznacza, że uwzględniony zostanie wniosek każdego banku, który spełnia kryteria dostępu,
b) równego traktowania, co oznacza, że wszelkie stosowne zasady będą stosowane jednolicie w odniesieniu do wszystkich banków.
§ 9. 1. Otwarcierachunku bieżącego banku i rachunku banku w euro następuje przez zawarcie umowy.
2. Zawarcie umowy następuje z chwilą podpisania jej przez obie strony.
3. Podpisanie umowy następuje w obecności pracownika NBP, po sprawdzeniu przez niego tożsamości podpisujących się osób z ich dowodami tożsamości oraz upoważnień tych osób do podpisania umowy.
4. Nie jest wymagane podpisanie umowy w obecności pracownika NBP przez osoby, których podpisy i cechy dowodów tożsamości oraz uprawnienia do podpisywania tych dokumentów były już sprawdzone przez NBP lub których podpisy i cechy dowodów tożsamości zostały notarialnie uwierzytelnione.
5. Upoważnienia osób zawierających w imieniu banku umowę, które nie wynikają z dokumentów określonych w § 7 ust. 2 pkt 3, powinny być podpisane przez osoby uprawnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych w imieniu banku, stosownie do ust. 4.
§ 10. 1. Zzastrzeżeniem ust. 2, umowa może być zawarta na czas oznaczony lub nieoznaczony.
2. Umowa o systemie TARGET2-NBP zawierana jest na czas nieoznaczony.
§ 11. 1. NBPotwiera rachunek bieżący banku w systemie SORBNET lub rachunek bankowy w euro w systemie SORBNET-EURO lub systemie TARGET2-NBP, jeżeli:
1) (uchylony);
2) sytuacja finansowa banku jest uznana przez NBP za prawidłową;
3) bank spełnia wymagania techniczne, określone w umowie.
2. W przypadku uznania przez NBP sytuacji finansowej banku jako prawidłowej, NBP przekazuje bankowi w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w § 7 ust. 1, zawiadomienie o możliwości otwarcia takiego rachunku. W powyższym terminie bank jest również zawiadamiany o braku możliwości otwarcia takiego rachunku. Decyzja odmowna zawiera uzasadnienie.
3. (uchylony).
ROZDZIAŁ 3
Warunki prowadzenia rachunków banków przez NBP
§ 12. 1. Środkipieniężne na rachunkach bieżących banków i rachunkach banków w euro nie podlegają oprocentowaniu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Oprocentowaniu podlegają:
1) środki pieniężne stanowiące rezerwę obowiązkową, zgromadzone na rachunku bieżącym banku w złotych,
2) aktywa, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, jeżeli są ulokowane na rachunku bieżącym,
3) dodatnie salda na koniec dnia na rachunku banku w systemie SORBNET-EURO, stosownie do reguł ujętych w Umowie SORBNET-EURO. Oprocentowanie takie nie przysługuje bankom uczestniczącym w systemie SORBNET-EURO w sposób zdalny.
§ 13. 1. Rachunekbieżący banku i rachunek banku w euro jest obciążany, z zastrzeżeniem § 14 ust. 1, na podstawie zlecenia płatniczego wystawionego przez ten bank bądź NBP lub inny podmiot, o ile zostały upoważnione do takiego działania w umowie.
2. Zasady określające formę, terminy składania, uwierzytelniania i realizacji zleceń płatniczych, sposób powiadamiania banku o ich realizacji oraz sposób prostowania błędów określa umowa.
3. NBP nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikające z informacji zamieszczonych w zleceniu płatniczym wystawionym przez bank lub przez inny niż NBP podmiot upoważniony w umowie.
§ 14. 1. Prawidłowowystawione i wprowadzone do systemu zlecenie płatnicze obciążające rachunek bieżący banku i rachunek banku w euro jest realizowane pod warunkiem dysponowania przez bank na tym rachunku wystarczającymi do jego zrealizowania środkami pieniężnymi.
2. Do środków pieniężnych, o których mowa w ust. 1. zalicza się środki pieniężne zgromadzone na rachunku bieżącym banku i rachunku banku w euro z wyłączeniem środków zablokowanych z tytułów określonych w umowie lub wynikających z odrębnych przepisów.
§ 15. 1. Zleceniepłatnicze nie może być odwołane i jest ostateczne od chwili jego wykonania, tzn. z chwilą obciążenia rachunku banku wysyłającego kwotą zlecenia płatniczego, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Zlecenie płatnicze może zostać odwołane do momentu jego wprowadzenia do systemu TARGET2-NBP. Zlecenie płatnicze ujęte w algorytmie, o którym mowa w umowie, nie może zostać odwołane w okresie działania algorytmu.
§ 16. 1. Bankotrzymuje wyciąg z rachunku za każdy dzień operacyjny, w którym były dokonywane operacje na tym rachunku.
2. Na koniec roku kalendarzowego bank otrzymuje zawiadomienie o stanie jego rachunku bieżącego i rachunku bankowego w euro z ustaleniem salda na ten dzień.
3. Zakres informacji zawartych w wyciągu i zawiadomieniu o stanie rachunku bieżącego i rachunku bankowego w euro oraz formę, termin i sposób ich przekazywania określa umowa.
§ 17. 1. Prowadzenierachunku bieżącego banku i rachunku banku w euro polega w szczególności na obciążaniu lub uznawaniu tego rachunku na podstawie prawidłowo wystawionych i wprowadzonych do systemu zleceń płatniczych realizowanych zgodnie z zasadą rozrachunku brutto, tj. w drodze odrębnej realizacji każdego zlecenia płatniczego, oraz z zasadą rozrachunku w czasie rzeczywistym, tj. na bieżąco w ciągu dnia operacyjnego niezwłocznie po ich złożeniu, z tym, że zasady realizacji zleceń płatniczych na rachunku, o którym mowa w § 6 pkt 2, są określone w umowie.
2. Bank ma prawo wystawiać zlecenia płatnicze obciążające jego rachunek bieżący banku i rachunek banku w euro z tytułu operacji określonych w umowie.
§ 18. 1. Terminy,sposób i formę składania zleceń płatniczych określa umowa.
2. Zlecenia płatnicze są realizowane w dniu operacyjnym wskazanym w zleceniu jako data realizacji.
3. Kolejność realizacji zleceń płatniczych wyznaczana jest zgodnie z zasadami pierwszeństwa określonymi w umowie.
4. Zrealizowanie zlecenia płatniczego jest potwierdzane przez przesłanie informacji o jego realizacji do właściwych stron.
5. Formę, termin i sposób powiadamiania właściwych stron o realizacji zlecenia płatniczego bądź jej braku określa umowa.
§ 19. Wciągu dnia operacyjnego bank ma możliwość bieżącego monitorowania salda swojego rachunku bieżącego i rachunku banku w euro oraz obrotów na nim na zasadach określonych w umowie.
§ 20. 1. Bankjest zobowiązany w czasie obowiązywania Umowy o systemie SORBNET, Umowy o systemie SORBNET-EURO lub Umowy o systemie TARGET2-NBP do spełniania warunków, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 i 3.
2. Spełnianie wymagań, o których mowa w ust. 1, w czasie obowiązywania Umowy o systemie SORBNET, Umowy o systemie SORBNET-EURO lub Umowy TARGET2-NBP, jest oceniane przez NBP.
ROZDZIAŁ 4
Warunki zamykania rachunków banków przez NBP
§ 21. 1. Podstawązamknięcia rachunku banku prowadzonego przez NBP jest:
1) rozwiązanie umowy,
2) upływ terminu lub zaistnienie innych okoliczności, które zostały określone jako przesłanki zamknięcia rachunku w odrębnych przepisach, jeżeli otwarcie i prowadzenie rachunku wynikało z tych przepisów.
2. Rozwiązanie umowy może nastąpić w każdym czasie wskutek wypowiedzenia jej przez każdą ze stron, z tym że NBP może wypowiedzieć umowę tylko z ważnych powodów, z zastrzeżeniem § 23.
3. Z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 oraz § 23, okres wypowiedzenia umowy wynosi 14 dni.
4. Umowa zawarta na czas oznaczony wygasa z upływem terminu, na który została zawarta, z zastrzeżeniem ust. 2.
5. Szczegółowe warunki rozwiązania Umowy o systemie SORBNET-EURO regulują przepisy Umowy o systemie SORBNET-EURO.
6. Szczegółowe warunki rozwiązania Umowy o systemie TARGET2-NBP regulują przepisy Umowy o systemie TARGET2-NBP.
§ 22. NBPmoże rozwiązać Umowę o systemie SORBNET, w trybie określonym w § 21 ust. 2 i 3, z bankiem, którego rachunek bieżący jest prowadzony w systemie SORBNET, w szczególności gdy:
1) w ocenie NBP bank nie spełnia warunków, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 i 3;
2) NBP uzna bank za stwarzający zagrożenie dla bezpieczeństwa rozrachunków w związku z nieterminową realizacją jego zobowiązań z przyczyn leżących po jego stronie;
3) bank nie przyjął zmian do umowy;
4) bank w sposób rażący naruszył warunki umowy.
§ 23. NBProzwiązuje Umowę o systemie SORBNET z bankiem, którego rachunek bieżący jest prowadzony w systemie SORBNET, bez zachowania okresu wypowiedzenia, w razie:
1) podjęcia w trybie określonym odrębnymi przepisami decyzji o zawieszeniu działalności banku lub decyzji w sprawie likwidacji banku;
2) cofnięcia decyzji o utworzeniu banku;
3) przejęcia banku przez inny bank lub połączenia z innym bankiem;
4) ogłoszenia upadłości banku.
§ 24. Bank, którego rachunek bieżący był prowadzony w systemie SORBNET lub którego rachunek bankowy w euro był prowadzony w systemie SORBNET-EURO bądź w systemie TARGET2-NBP i z którym to bankiem NBP rozwiązał umowę, może ponownie starać się - odpowiednio – o otwarcie rachunku bieżącego w systemie SORBNET lub rachunku bankowego w euro prowadzonego w systemie SORBNET-EURO lub w systemie TARGET2-NBP nie wcześniej niż 6 miesięcy po dacie rozwiązania umowy, o ile szczególne okoliczności nie uzasadniają wcześniejszego otwarcia rachunku.
§ 25. Pozamknięciu rachunku banku, jednostka organizacyjna NBP podaje bankowi saldo tego rachunku oraz wzywa go do potwierdzenia tego salda w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania oraz do zadysponowania saldem. Saldo uważa się za potwierdzone, jeżeli w tym terminie bank nie zakwestionuje jego wysokości.
ROZDZIAŁ 5
Przepisy końcowe
§ 26. 1. NBPpobiera prowizje i opłaty za prowadzenie rachunku banku oraz inne czynności zgodnie z postanowieniami umowy.
2. Sposób, formę i terminy pobierania poszczególnych rodzajów prowizji i opłat oraz ich wysokość i warunki zmiany określa umowa.
§ 27. Tracimoc Uchwała Nr 14/2000 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków przez Narodowy Bank Polski (Dz. Urz. NBP Nr 7, poz. 11 i Nr 16, poz. 29, z 2001 r. Nr 18, poz. 37, z 2002 r. Nr 19, poz. 49 oraz z 2003 r. Nr 5, poz. 6).
§ 28. Uchwaławchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z tym że przepisy w zakresie dotyczącym systemu SORBNET-EURO wchodzą w życie z dniem 7 marca 2005 r.
[1] Na podstawie § 2 uchwały nr 11/2008 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 28 marca 2008 r. zmieniającej uchwałę w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków przez Narodowy Bank Polski (Dz.U.NBP. Nr 7, poz. 9) przepisy uchwały w zakresie dotyczącym systemu SORBNET-EURO stosuje się nie dłużej niż do dnia 19 maja 2012 r.
[2] § 2 pkt 4 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a) uchwały nr 41/2008 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 25 września 2008 r. zmieniającej uchwałę w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków przez Narodowy Bank Polski (Dz.U.NBP. Nr 15, poz. 18). Zmiana weszła w życie 26 września 2008 r.
[3] § 2 pkt 5 dodany przez § 1 pkt 1 lit. b) uchwały nr 41/2008 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 25 września 2008 r. zmieniającej uchwałę w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków przez Narodowy Bank Polski (Dz.U.NBP. Nr 15, poz. 18). Zmiana weszła w życie 26 września 2008 r.
[4] § 6 pkt 7 dodany przez § 1 pkt 2 uchwały nr 41/2008 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 25 września 2008 r. zmieniającej uchwałę w sprawie warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków przez Narodowy Bank Polski (Dz.U.NBP. Nr 15, poz. 18). Zmiana weszła w życie 26 września 2008 r.