Orzeczenie
Postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. I PK 259/17
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło
w sprawie z powództwa A. R., X. R., D. R., K. R. i M. H. (dawniej R.)
przeciwko J. K.
o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę wyrównawczą,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 grudnia 2018 r.,
skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt III APa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty po 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelacje obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 sierpnia 2016 r. (którym zasądzono od pozwanego J. K. tytułem zadośćuczynienia na rzecz powodów D. R. i M. R. kwoty po 50.000 zł, a na rzecz powodów A. R., X. R. i K. R. kwoty po 20.000 zł oraz oddalono powództwo każdego z powodów w pozostałej części, a także rozstrzygnięto o kosztach procesu) i zniósł wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Pozwany zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: 1/ art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. w związku z art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że stawienie się w pracy w stanie nietrzeźwości, a następnie kontynuowanie spożywania alkoholu zamiast wykonywania pracy, nie stanowi zerwania związku z pracą, podczas gdy ów związek normatywny powinien ulec zerwaniu z mocy prawa, stosownie do okoliczności sprawy, przez spożywanie w pracy alkoholu, powstrzymywanie się od wykonywania pracy oraz niewykonywanie poleceń zmierzających do uniknięcia nieszczęśliwego wypadku; 2/ art. 362 k.c. w związku z art. 300 k.p. w związku z art. 100 § 1 i 2 pkt 3 k.p. w związku z art. 211 pkt 2 k.p., przez ich niezastosowanie. Opierając się o ustalenia faktyczne Sądów obu instancji (tj. ustalenie, że bezpośrednią przyczyną śmierci był upadek z wysokości spowodowany brakiem zastosowania indywidualnego środka ochrony w postaci szelek) dokonano niepełnej subsumpcji z której wynika, że obowiązek dbania o przestrzeganie przepisów BHP ciąży wyłącznie na pracodawcy, podczas gdy z powołanych (i niezastosowanych przez Sądy obu instancji) przepisów wynika jednoznacznie, że jest to podstawowy obowiązek pracownika - tym samym obowiązek zapobieżenia potencjalnej szkodzie ciążył zarówno na pozwanym jako pracodawcy, jak i na G. R. jako pracowniku; 3/ art. 362 k.c. w związku z art. 300 k.p. w związku z art. 100 § 2 pkt 3 k.p. 210 § 1 k.p., przez ich niezastosowanie i niezmniejszenie świadczenia na rzecz powodów, mimo że zgodnie z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sądy obu instancji, G. R. nie powstrzymał się od świadczenia pracy, chociaż jego stan psychofizyczny oraz brak środków ochrony indywidualnej lub grupowej groził niebezpieczeństwem dla zdrowia lub życia. Ponadto skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 386 § 4 k.p.c., przez nierozpoznanie istoty sprawy, polegające na nierozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji całości podniesionych przez pozwanego zarzutów, a to naruszenia: (-) art. 362 k.p.c., przez brak zbadania relacji ciężaru zbiegających się podstawowego obowiązku pracownika do przestrzegania zasad i norm BHP, z obowiązkiem zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy; (-) art. 5 k.c., przez brak rozważenia podnoszonego przez pozwanego w toku postępowania zarzutu nadużycia prawa podmiotowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Okręgowego w punkcie pierwszym i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództw w całości lub części, a ponadto o zasądzenie solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych.