Orzeczenie
Wyrok SN z dnia 5 marca 2024 r., sygn. II USKP 25/23
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Sobutka (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Leszek Bielecki
SSN Robert Stefanicki
w sprawie z odwołania J. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Warszawie
o wypłatę emerytury,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 marca 2024 r.,
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt III AUa 423/21,
I. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala apelację;
II. zasądza od J. D. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Warszawie kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych, wraz z odsetkami, o których mowa w art. 98 § 11 k.p.c. - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
J.D. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2020 r. (znak: […]), przyznającej prawo do emerytury od 1 marca 2020 r. i jednocześnie zawieszającej jej wypłatę - z uwagi na zbieg z prawem do emerytury wypłacanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne.
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2021 r. (sygn. akt VII U 575/20) Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie J. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie z 15 kwietnia 2020 r.
Na skutek apelacji odwołującego Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2021 r. (sygn. akt III AUa 423/21), zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2020 r. (znak […]) w ten sposób, że zobowiązał Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie do wypłaty J. D. świadczenia emerytalnego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obok świadczenia emerytalnego z Wojskowego Biura Emerytalnego, przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie do rozpoznania wniosek J. D. o przyznanie odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczenia emerytalnego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie na rzecz J.D. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do interpretacji obowiązujących przepisów prawa i w tym zakresie Sąd Apelacyjny dokonał odmiennej od Sądu I instancji oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Przytaczając przepisy prawa Sąd odwoławczy przypomniał, że w myśl art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepis ust. 1 stosuje się również, z uwzględnieniem art. 96, w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 2 ust. 2 z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa lub policyjna została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo art. 18e ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub w art. l5a lub art. 15d lub art. 18e ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (art. 95 ust. 2). W wywiedzionej apelacji odwołujący stał na stanowisku, że spełnia przesłanki do uzyskania prawa do wypłaty emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obok emerytury z Wojskowego Biura Emerytalnego, gdyż w istocie okres pracy odwołującego się w wymiarze 6 miesięcy poprzedzający służbę wojskową, doliczony do jego emerytury wojskowej, nie podwyższył emerytury odwołującego się, gdyż sam okres służby wojskowej kreował emeryturę wojskową odwołującego się w wysokości przekraczającej 75% podstawy wymiaru. W okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu odwoławczego, powyższe stanowisko uznać należało za uzasadnione. W ocenie Sądu II instancji błędnie uznał Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania pogląd prawny Sądu Najwyższego wyrażony z uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2019 r. (sygn. akt I UK 426/17). Zdaniem Sądu odwoławczego nie było możliwości podwyższenia świadczenia przysługującego odwołującemu, pomimo wypracowania przez niego dodatkowego okresu składkowego. Zatem pozostała część cywilnego stażu emerytalnego nie mogła być uwzględniona przy obliczaniu emerytury wojskowej - tym samym wystąpiła sytuacja umożliwiająca zastosowanie wyjątku od zasady pobierania tylko jednego świadczenia określonej w art. 95 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej.