Akt prawny
obowiązujący
Wersja aktualna od 2006-10-06
Wersja aktualna od 2006-10-06
obowiązujący
Alerty
PROTOKÓŁ
w sprawie stosowania konwencji alpejskiej z 1991 roku w zakresie energii
Protokół „Energia”
Preambuła
REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,
REPUBLIKA AUSTRII,
REPUBLIKA FRANCUSKA,
REPUBLIKA WŁOSKA,
KSIĘSTWO LIECHTENSTEIN,
KSIĘSTWO MONAKO,
REPUBLIKA SŁOWENII,
KONFEDERACJA SZWAJCARSKA
oraz
WSPÓLNOTA EUROPEJSKA,
ZGODNIE ze swymi zadaniami wynikającymi z Konwencji w sprawie ochrony Alp (konwencji alpejskiej) z dnia 7 listopada 1991 r., mającymi na celu zapewnienie spójnej polityki zachowania i ochrony oraz trwałego rozwoju obszaru alpejskiego,
WYPEŁNIAJĄC swoje zobowiązania wynikające z art. 2 ust. 2 i 3 konwencji alpejskiej,
ŚWIADOMI znaczenia realizacji form produkcji, dystrybucji i wykorzystania energii z poszanowaniem przyrody i krajobrazu, które byłyby zgodne ze środowiskiem naturalnym i promowaniem środków mających na celu oszczędzanie energii,
BIORĄC pod uwagę konieczność zmniejszenia emisji gazów przyczyniających się do powstania efektu cieplarnianego również w regionie alpejskim i przestrzegania w ten sposób zobowiązań Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu,
PRZEKONANI, iż należy harmonizować interesy gospodarcze z wymogami ekologicznymi,
ŚWIADOMI FAKTU, że z europejskiego punktu widzenia obszar alpejski posiada szczególne znaczenie i że stanowi on, w odniesieniu do geomorfologii, klimatu, wody, roślinności, fauny, krajobrazów i upraw, dziedzictwo zarówno jedyne w swoim rodzaju, jak również zróżnicowane oraz że jego wysokie góry, doliny i Prealpy są elementami środowiska, których ochrona nie może należeć jedynie do państw alpejskich,
ŚWIADOMI FAKTU, że Alpy stanowią nie tylko przestrzeń życiową i miejsce pracy ludności miejscowej, lecz że posiadają również ogromne znaczenie dla terenów pozaalpejskich, w szczególności ze względu na fakt, że mamy do czynienia z regionem tranzytowym nie tylko w odniesieniu do ruchu transeuropejskiego osób i towarów, lecz także międzynarodowych sieci dystrybucji energii,
BIORĄC pod uwagę wrażliwość środowiskową obszaru Alp, w szczególności w sprawach dotyczących działań związanych z produkcją, przesyłem i wykorzystaniem energii, które oddziałują wzajemnie na aspekty nierozłącznie związane z ochroną przyrody, zagospodarowaniem terenu i wykorzystaniem gleby,
BIORĄC pod uwagę fakt, iż w sytuacji zagrożeń dla ochrony środowiska, w szczególności z powodu ewentualnych zmian klimatycznych, których przyczyną jest człowiek, konieczne stało się obserwowanie ze szczególną uwagą ścisłych związków między działaniami społecznymi i gospodarczymi człowieka a zachowaniem ekosystemów, które wymagają, zwłaszcza w obszarze alpejskim, podjęcia właściwych i zróżnicowanych środków za zgodą ludności miejscowej, instytucji politycznych oraz organizacji gospodarczych i społecznych,
PRZEKONANI, że ludność miejscowa powinna być w stanie określić swój własny projekt rozwoju społecznego, kulturalnego i gospodarczego oraz uczestniczyć w jego realizowaniu w istniejących ramach instytucjonalnych,
PRZEKONANI, że niektóre problemy mogą zostać rozwiązane jedynie w ramach transgranicznych oraz że wymagają one podjęcia wspólnych środków przez państwa alpejskie i bezpośrednio zainteresowane władze terytorialne,
PRZEKONANI, że zaspokojenie potrzeb energetycznych stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, zarówno w obrębie, jak i na zewnątrz obszaru alpejskiego,
ŚWIADOMI znaczenia stosowania i późniejszego rozwoju instrumentów ekonomicznych, dzięki którym fakty na temat kosztów mogłyby być w większym stopniu uwzględniane w wyliczeniach cen energii,
PRZEKONANI, że obszar alpejski ma trwały udział w zaspakajaniu potrzeb energetycznych w ramach europejskich oraz że powinien on dysponować, poza wystarczającymi zasobami wody pitnej, wystarczającymi zasobami energetycznymi w celu poprawy warunków życia ludności i wydajności gospodarczej,
PRZEKONANI, że obszar alpejski ma szczególnie istotne znaczenie dla połączenia systemów energetycznych państw europejskich,
PRZEKONANI, że w obszarze alpejskim, środki mające na celu racjonalne wykorzystanie energii oraz trwałe wykorzystywanie zasobów wody i drewna przyczyniają się do zaspokojenia potrzeb energetycznych w ramach gospodarki krajowej oraz że wykorzystanie biomasy i energii słonecznej nabiera coraz większego znaczenia,
UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE:
ROZDZIAŁ I
POSTANOWIENIA OGÓLNE
Artykuł 1
Cele
Umawiające się Strony zobowiązują się stworzyć warunki ramowe i przyjąć środki w sprawie oszczędzania energii, produkcji, przesyłu, dystrybucji i wykorzystywania energii, w ramach terytorialnych stosowania konwencji alpejskiej, właściwych do stworzenia sytuacji energetycznej trwałego rozwoju, odpowiadającej specyficznym granicom tolerancji obszaru alpejskiego; przy tej okazji Umawiające się Strony wniosą istotny wkład do ochrony ludności i środowiska, przyczyniając się do zachowania zasobów i klimatu.
Artykuł 2
Podstawowe zobowiązania
1. Zgodnie z niniejszym Protokołem Umawiające się Strony mają na celu przede wszystkim:
a) harmonizację planowania gospodarki energetycznej z ogólnym planem zagospodarowania obszaru alpejskiego;
b) dostosowanie systemów produkcji, transportu i dystrybucji energii w celu ogólnej optymalizacji systemu infrastruktury na obszarze alpejskim, z uwzględnieniem potrzeb ochrony środowiska;
c) ograniczenie wpływów pochodzenia energetycznego na środowisko, optymalizując dostarczanie usług docelowym użytkownikom energii poprzez przyjęcie, miedzy innymi i w miarę możliwości, następujących środków:
- zmniejszenie zapotrzebowania energetycznego dzięki stosowaniu skuteczniejszych technologii,
- szersze objęcie pozostałego zapotrzebowania energetycznego odnawialnymi źródłami energii,
- optymalizacja istniejących instalacji do produkcji energii w oparciu o nieodnawialne źródła energii;
d) ograniczenie negatywnych skutków infrastruktur energetycznych na środowisko i na krajobraz, w tym skutków dotyczących gospodarowania odpadami, za pomocą przyjęcia środków zapobiegawczych dla nowych infrastruktur i, w razie konieczności, odwołanie się do działań mających na celu poprawienie istniejących instalacji.
2. W przypadku budowy nowych wielkich infrastruktur energetycznych oraz istotnego wzrostu możliwości infrastruktur istniejących Umawiające się Strony, w ramach obowiązującego prawa, dokonują oceny wpływów na środowisko alpejskie oraz oceny ich skutków z punktu widzenia terytorialnego i społeczno-gospodarczego, zgodnie z art. 12. W przypadku projektów o możliwych skutkach transgranicznych Strony przyznają prawo do konsultacji na szczeblu międzynarodowym.
3. W swojej polityce energetycznej Umawiające się Strony uwzględniają fakt, że obszar alpejski jest odpowiedni do wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, wspierają wzajemną współpracę w sprawie programów rozwoju w tej dziedzinie.
4. Umawiające się Strony chronią tereny będące pod ochroną za pomocą stref buforowych, inne strefy ochrony i spokoju oraz strefy nietknięte z punktu widzenia przyrody i krajobrazu; optymalizują infrastruktury energetyczne w zależności od różnych poziomów wrażliwości, tolerancji i aktualnego zniszczenia ekosystemu alpejskiego.
5. Umawiające się Strony są świadome faktu, że właściwa polityka badawczo-rozwojowa, przejawiająca się środkami zapobiegawczymi i poprawiającymi, może w istotny sposób przyczynić się do ochrony Alp od wpływu infrastruktur energetycznych. Strony wspierają działania badawczo-rozwojowe w tym kierunku i przekazują sobie znaczące wyniki.
6. Umawiające się Strony współpracują w celu rozwoju w dziedzinie energetyki metod mających na celu większe uwzględnianie prawdziwych kosztów.
Artykuł 3
Zgodność z prawem międzynarodowym i z innymi politykami
1. Wprowadzenie w życie niniejszego Protokołu dokonywane jest zgodnie z obowiązującymi międzynarodowymi normami prawnymi, w szczególności normami konwencji alpejskiej i Protokołów zredagowanych w celu jej stosowania oraz zgodnie z obowiązującymi umowami międzynarodowymi.
2. Umawiające się Strony zobowiązują się również do uwzględnienia celów niniejszego Protokołu w realizowaniu innych polityk, w szczególności w dziedzinach zagospodarowania terenu i rozwoju regionalnego, transportu, rolnictwa i gospodarki leśnej oraz turystyki, w celu uniknięcia skutków negatywnych lub spornych w obszarze alpejskim.
Artykuł 4
Uczestnictwo władz terytorialnych
1. W istniejących ramach instytucjonalnych każda z Umawiających się Stron określa najlepszy poziom koordynacji i współpracy między bezpośrednio zainteresowanymi instytucjami i władzami terytorialnymi w celu promowania solidarnej odpowiedzialności, w szczególności w celu stosowania i rozwoju w obszarze alpejskim współdziałania w stosowaniu polityk energetycznych, a także wdrażania wynikających z tego środków.
2. Bezpośrednio zainteresowane władze terytorialne zajmują się różnymi etapami przygotowywania i wdrażania tych polityk i środków, zgodnie ze swymi kompetencjami, w istniejących ramach instytucjonalnych.
3. Umawiające się Strony wspierają współpracę międzynarodową pomiędzy instytucjami, których bezpośrednio dotyczą problemy związane z energetyką i środowiskiem w celu znalezienia porozumienia w sprawie rozwiązania wspólnych problemów.
ROZDZIAŁ II
ŚRODKI SZCZEGÓLNE
Artykuł 5
Oszczędności energii oraz racjonalne użytkowanie energii
1. Obszar alpejski wymaga podjęcia szczególnych środków dla oszczędności energii, dla jej racjonalnej dystrybucji i używania. Środki te powinny uwzględniać:
a) zapotrzebowania energetyczne dotyczące rozległych terenów, bardzo zróżnicowane w zależności od wysokości nad poziomem morza, pór roku i wymogów turystycznych;
b) miejscową dostępność odnawialnych źródeł energii;
c) szczególny wpływ opadów atmosferycznych w nieckach i dolinach z uwagi na ich budowę geomorfologiczną.
2. Umawiające się Strony dokładają starań, by poprawić dostosowanie używania energii do środowiska i wspierają przede wszystkim oszczędzanie i racjonalne używanie energii, w szczególności procesów odniesieniu do procesów produkcyjnych, służb publicznych i wielkich infrastruktur hotelowych, jak również w odniesieniu do instalacji transportowych, działalności sportowej i wypoczynku.
3. Strony przyjmują środki i ustanawiają przepisy w szczególności w następujących dziedzinach:
a) poprawa izolacji budynków i skuteczności systemów dystrybucji ciepła;
b) optymalizacja wydajności instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych;
c) okresowa kontrola i zmniejszenie, w razie potrzeby, emisji zanieczyszczeń z instalacji cieplnych;
d) oszczędności energii dzięki nowoczesnym procesom technologicznym użytkowania i przetwarzania energii;
e) indywidualne wyliczanie kosztów ogrzewania i ciepłej wody;
f) planowanie i promowanie nowych budynków wykorzystujących technologie o niskim zużyciu energii;
g) promowanie i realizowanie gminnych/lokalnych projektów energetycznych i klimatycznych zgodnie ze środkami przewidzianymi w art. 2 ust. 1 lit. c);
h) poprawa stanu budynków pod względem energetycznym w przypadku remontów i wspierania stosowania systemów grzewczych przyjaznych dla środowiska.
Artykuł 6
Odnawialne źródła energii
1. Umawiające się Strony zobowiązują się, w ramach swoich możliwości finansowych, do promowania i użytkowania przede wszystkim odnawialnych źródeł energii, zgodnie z zasadami poszanowania środowiska i krajobrazu.
2. Wspierają one również użytkowanie instalacji zdecentralizowanych w celu eksploatowania odnawialnych źródeł energii, takich jak woda, słońce i biomasa.
3. Umawiające się Strony popierają użytkowanie odnawialnych źródeł energii, nawet łączone z istniejącym zaopatrzeniem konwencjonalnym.
4. Umawiające się Strony wspierają w szczególności racjonalne użytkowanie zasobów wodnych i drzewnych pochodzących z trwałego zarządzania lasami górskimi w celu produkcji energii.
Artykuł 7
Energia hydroelektryczna
1. Umawiające się Strony zapewniają utrzymanie funkcji ekologicznych cieków wodnych oraz nieskazitelność krajobrazów za pomocą właściwych środków, takich jak określenie minimalnych natężeń przepływu, wprowadzanie norm w celu zmniejszenia sztucznych wahań poziomu wody oraz zapewnienie migracji fauny, dla nowych hydroelektrowni oraz, jeżeli jest to możliwe, dla hydroelektrowni już istniejących.
2. Umawiające się Strony mogą przyjmować środki zmierzające do poprawy konkurencyjności istniejących hydroelektrowni przestrzegając ich norm bezpieczeństwa i norm środowiskowych.
3. Strony zobowiązują się ponadto do ochrony systemów wodnych w strefach zastrzeżonych dla wody pitnej, na terenach chronionych przez strefy buforowe, w innych strefach chronionych i ciszy, a także w strefach nietkniętych z punktu widzenia przyrody i krajobrazu.
4. Umawiające się Strony zalecają ponowne otwarcie hydroelektrowni nieużywanych zamiast realizacji nowych projektów budowy. Przepis określony w ust. 1, dotyczący ochrony ekosystemów wodnych i innych wymienionych systemów, stosuje się również do ponownego otwarcia istniejących hydroelektrowni.
5. Umawiające się Strony mogą w ramach ustawodawstwa krajowego przeanalizować, jak sprawić, aby docelowych konsumentów zasobów alpejskich obowiązywały ceny rynkowe oraz w jakiej mierze usługi świadczone przez ludność miejscową w interesie ogólnym mogą być wynagradzane w sprawiedliwy sposób.
Artykuł 8
Energia pochodząca z paliw kopalnych
1. Umawiające się Strony zapewniają że w przypadku nowych instalacji termicznych, wykorzystujących paliwa kopalne do produkcji energii elektrycznej i/lub cieplnej, stosowane są najlepsze dostępne techniki. W odniesieniu do instalacji istniejących w obszarze alpejskim Umawiające się Strony ograniczają emisje w granicach możliwości, poprzez stosowanie technologii i/lub właściwych paliw.
2. Umawiające się Strony sprawdzają wykonalność techniczną i ekonomiczną oraz dostosowanie do środowiska, zastępowania instalacji cieplnych, w których używane są paliwa kopalne przez instalacje, w których stosuje się odnawialne źródła energii, oraz przez instalacje zdecentralizowane.
3. Umawiające się Strony przyjmują środki, które dążą do wspierania kogeneracji w celu bardziej racjonalnego użytkowania energii.
4. W strefach przygranicznych Umawiające się Strony dokonują w miarę możliwości dostosowania i połączenia swoich systemów kontroli emisji i imisji.
Artykuł 9
Energia jądrowa
1. Umawiające się Strony zobowiązują się, w ramach konwencji międzynarodowych, do wymiany wszelkich informacji na temat elektrowni i innych instalacji jądrowych, które mają lub mogłyby mieć konsekwencje na obszarze alpejskim, w celu długoterminowej ochrony zdrowia mieszkańców, fauny, flory, ich biocenozy, ich miejsca zamieszkania oraz interakcji między nimi.
2. Umawiające się Strony dbają ponadto w miarę możliwości o dostosowanie i podłączenie swoich systemów kontroli promieniotwórczości w otoczeniu.
Artykuł 10
Transport i dystrybucja energii
1. W odniesieniu do wszystkich istniejących infrastruktur Umawiające się Strony kontynuują ich racjonalizację i optymalizację, uwzględniając wymogi ochrony środowiska, w szczególności konieczności zachowania bardzo wrażliwych ekosystemów i krajobrazu, prowadząc równocześnie, tam gdzie jest to stosowne, działania chroniące ludność i środowisko alpejskie.
2. W przypadku budowy linii przesyłowych energii elektrycznej i stacji elektrycznych z nimi związanych, a także ropociągów i gazociągów, w tym pompowni i stacji sprężania oraz instalacji, które mają ogromne znaczenie z punktu widzenia środowiska, Umawiające się Strony wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zmniejszenia ich uciążliwości dla mieszkańców i dla środowiska, w tym, jeżeli to możliwe, użycie budowli i dróg przebiegu już istniejących linii.
3. W odniesieniu do linii przesyłu energii elektrycznej Umawiające się Strony uwzględniają w szczególności znaczenie stref chronionych z ich strefami buforowymi, inne strefy ochrony i spokoju, a także strefy nietknięte z punktu widzenia przyrody i krajobrazu, jak również awifauny.
Artykuł 11
Renaturalizacja i inżynieria środowiska
Umawiające się Strony sporządzają w projektach wstępnych i w badaniach wpływu na środowisko, przewidzianych zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem, sposoby renaturalizacji siedlisk i środowisk wodnych na skutek wykonania robót publicznych lub prywatnych w zakresie energetyki, dotyczących środowiska i ekosystemów w obszarze alpejskim, z zastosowaniem, w miarę możliwości, technik inżynierii środowiska.
Artykuł 12
Ocena wpływu na środowisko
1. Umawiające się Strony dokonują, w ramach obowiązujących ustawodawstw krajowych, konwencji i umów międzynarodowych, wcześniejszej oceny wpływu na środowisko dla każdego projektu instalacji energetycznych, o których mowa w art. 7, 8, 9 i 10 niniejszego Protokołu, oraz w sprawie każdej istotnej zmiany w tych instalacjach.
2. Umawiające się Strony uznają użyteczność wprowadzania, w miarę możliwości, najlepszych dostępnych technik w celu uniknięcia lub zmniejszenia wpływu na środowisko, przewidując ewentualnie rozbiórkę instalacji nieużywanych, które są nieprzyjazne dla środowiska.
Artykuł 13
Zgodność
1. Umawiające się Strony zobowiązują się do wcześniejszego konsultowania się w sprawie projektów mogących wywołać skutki transgraniczne, w odniesieniu do ich wpływu.
2. W odniesieniu do projektów mogących wywołać skutki transgraniczne zainteresowane Umawiające się Strony powinny móc przedstawić w odpowiednim czasie swoje uwagi, które zostaną we właściwy sposób uwzględnione na etapie wydawania zezwoleń.
Artykuł 14
Środki uzupełniające
Umawiające się Strony mogą podjąć środki uzupełniające w stosunku do tych, o których mowa w niniejszym Protokole, dotyczących energii i trwałego rozwoju.
ROZDZIAŁ III
BADANIA, SZKOLENIA I INFORMOWANIE
Artykuł 15
Badania i monitorowanie
1. Umawiające się Strony wspierają i dostosowują, w ścisłej współpracy i uwzględniając wyniki już uzyskane na różnych szczeblach krajowych i międzynarodowych, badania i systematyczne monitorowanie, dla osiągnięcia celów niniejszego Protokołu; w szczególności dotyczy to metod i kryteriów analizy i oceny wpływu na środowisko i klimat, jak również szczególnych technologii dotyczących oszczędzania energii i jej racjonalnego wykorzystywania w obszarze alpejskim.
2. Strony uwzględniają wyniki badań w procesach definiowania i weryfikacji celów i środków polityki energetycznej oraz swojej działalności szkoleniowej i pomocy technicznej na szczeblu lokalnym na rzecz mieszkańców, podmiotów gospodarczych i władz terytorialnych.
3. Umawiające się Strony dokładają starań, by krajowe wyniki badań i systematycznego monitorowania były włączane do wspólnego systemu stałego monitorowania i informowania oraz by były dostępne dla opinii publicznej w istniejących ramach instytucjonalnych.
Artykuł 16
Szkolenia i informowanie
1. Umawiające się Strony wspierają kształcenie początkowe i kształcenie ustawiczne oraz informowanie opinii publicznej o celach i środkach wprowadzania w życie niniejszego Protokołu.
2. Wspierają one w szczególności późniejszy rozwój szkoleń, kształcenie ustawiczne, jak również w dziedzinie pomocy technicznej w zakresie energii, w tym ochrony środowiska, przyrody i klimatu.
ROZDZIAŁ IV
WPROWADZENIE W ŻYCIE, KONTROLA I OCENA
Artykuł 17
Wprowadzenie w życie
Umawiające się Strony zobowiązują się dołożyć wszelkich starań, by niniejszy Protokół został wprowadzony w życie, uwzględniając wszelkie odpowiednie środki w istniejących ramach instytucjonalnych.
Artykuł 18
Kontrola przestrzegania zobowiązań
1. Umawiające się Strony regularnie składają sprawozdania Stałemu Komitetowi w sprawie środków podjętych na mocy niniejszego Protokołu. Sprawozdania przedstawiają również kwestię skuteczności podjętych środków. Konferencja alpejska decyduje o okresowości sprawozdań.
2. Stały Komitet bada te sprawozdania w celu sprawdzenia, czy Umawiające się Strony wypełniły swoje zobowiązania wynikające z niniejszego Protokołu. Może on również zwrócić się do zainteresowanych Umawiających się Stron o przedstawienie informacji uzupełniających lub też odwołać się do innych źródeł informacji.
3. Stały Komitet sporządza sprawozdanie na temat przestrzegania przez Umawiające się Strony zobowiązań wynikających z niniejszego Protokołu, na potrzeby konferencji alpejskiej.
4. Konferencja alpejska zapoznaje się z tym sprawozdaniem. W razie stwierdzenia uchybienia w wypełnianiu zobowiązań może przyjąć zalecenia.
Artykuł 19
Ocena skuteczności postanowień
1. Umawiające się Strony regularnie badają i oceniają skuteczność postanowień niniejszego Protokołu. W przypadku gdy okazuje się to niezbędne dla realizacji celów, biorą pod uwagę przyjęcie odpowiednich poprawek do niniejszego Protokołu.
2. W istniejących ramach instytucjonalnych do tej oceny przyłączają się władze terytorialne. Możliwa jest konsultacja z organizacjami pozarządowymi aktywnymi w tym sektorze.
ROZDZIAŁ V
POSTANOWIENIA KOŃCOWE
Artykuł 20
Związek między konwencją alpejską a Protokołem
1. Niniejszy Protokół stanowi Protokół do konwencji alpejskiej w znaczeniu art. 2 oraz pozostałych istotnych artykułów Konwencji.
2. Wyłącznie Umawiająca się Strona konwencji alpejskiej może zostać Umawiającą się Stroną niniejszego Protokołu. Każde wypowiedzenie konwencji alpejskiej stanowi równocześnie wypowiedzenie niniejszego Protokołu.
3. W przypadku gdy konwencja alpejska obraduje na temat spraw odnoszących się do niniejszego Protokołu, jedynie Umawiające się Strony niniejszego Protokołu mogą uczestniczyć w głosowaniu.
Artykuł 21
Podpisanie i ratyfikacja
1. Niniejszy Protokół jest otwarty do podpisu dla Państw Sygnatariuszy konwencji alpejskiej i dla Wspólnoty Europejskiej dnia 16 października 1998 r. oraz przy Republice Austrii, depozytariusza, począwszy od dnia 16 listopada 1998 r.
2. Niniejszy Protokół wchodzi w życie, w odniesieniu do Umawiających się Stron, które wyraziły zgodę na związanie niniejszym Protokołem, po upływie trzech miesięcy od daty złożenia przez trzy Państwa dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia.
3. W odniesieniu do Umawiających się Stron, które później wyrażą zgodę na związanie niniejszym Protokołem, Protokół wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od daty złożenia dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia. Po wejściu w życie jakiejkolwiek poprawki do Protokołu każda nowa Umawiająca się Strona Protokołu staje się Umawiającą się Stroną Protokołu ze zmianami.
Artykuł 22
Powiadomienia
Depozytariusz powiadamia każde Państwo, o którym mowa w Preambule, i Komisję Europejską, o sprawach dotyczących niniejszego Protokołu:
a) o każdym podpisie;
b) o złożeniu każdego dokumentu ratyfikacyjnego, przyjmującego lub zatwierdzającego;
c) o każdej dacie wejścia w życie;
d) o każdym oświadczeniu dokonanym przez jedną z Umawiających się Stron lub Państw Sygnatariuszy;
e) o każdym wypowiedzeniu, o którym powiadomiła jedna z Umawiających się Stron, w tym o dacie jego wejścia w życie.
Na dowód czego niżej podpisani, będąc w posiadaniu niezbędnych upoważnień, podpisali niniejszy Protokół.
Sporządzono w Bled, dnia 16 października 1998 r., w językach: francuskim, niemieckim, włoskim i słoweńskim, przy czym każdy z tych tekstów jest jednakowo autentyczny, w jednym egzemplarzu, który zostanie złożony w Archiwach Państwowych Republiki Austrii. Depozytariusz przekazuje odpis poświadczony za zgodność z oryginałem wszystkim Państwom Sygnatariuszom.